Корт ережелері

Корт — төрт адамға арналған командалық карта ойыны. Екеуге қарсы екеу ойнайды, серіктестер бір-біріне қарама-қарсы отырады. Партияның мақсаты — 7 қолды (взятканы) бірінші болып алу. Төменде — KORT-та қалай жұмыс істейтін болса, сол күйіндегі толық ережелер, барлық нәзік тұстарымен.

Ойын туралы қысқаша#

Бейтаныс сөздер — держатель, царь, троп, корт, бавян — төменде түсіндірілген және сөздікте жиналған.

Колода және карталардың үлкендігі#

Толық 52 карталық колодамен ойнайды: 13 картадан төрт масть, екіліктен тузға дейін. Әр ойыншыға 13 карта тиеді.

Мастьтер бір-біріне тең емес:

• козырь (көзір) бәрінен үлкен: кез келген козырь козырь емес кез келген картаны ұрады;
• бастаушы масть — қолды бастаған картаның масті — қалған козырь емес мастьтерден үлкен;
• үшінші мастьтің картасы — козырь де, бастаушы масть те емес — қолды ала алмайды, тіпті туз болса да.

Командалар және орындар#

Үстелде төрт ойыншы. Серіктес қарама-қарсы отырады, қарсыластар — сол және оң жақта. Кезекпен сағат тіліне қарсы жүреді: экранда бұл — төменде сен, сосын оң жақтағы ойыншы, жоғарыда серіктес және сол жақтағы ойыншы.

Таблода оң жақта — сенің командаңның есебі («МЫ»), сол жақта — қарсыластардікі («ОНИ»). «ПОБЕДЫ» жолы матчтағы жеңістерді сол ретпен көрсетеді: сол жақта — қарсыластардікі, оң жақта — сендікі.

Тарату және козырь таңдау#

Әр партияда ойыншылардың бірі — держатель козыря (козырь иесі). Ол козырь таңдайды және партияда бірінші жүреді. Тарату былай жүреді:

1. Держатель алғашқы 5 картаны алып, солар бойынша козырь таңдайды.
2. Козырь таңдалған соң қалған үшеуі 5 картадан алады.
3. Барлығына тағы 4 картадан, сосын тағы 4 картадан таратады. Әркімде 13 карта болады.

Козырь етіп төрт мастьтің кез келгенін тағайындауға болады — тіпті бес картаның арасында жоқ мастьті де. Бесінші түйме де бар — 13: бұл кезде держатель алатын соңғы, 13-ші картаның масті козырь болады. Тарату кезінде бұл картаны бір секундқа бәріне бетін ашып көрсетеді, ал ол таратылғанша козырь белгісінде «13» тұрады.

Козырь үстелдің үстіндегі белгіде үнемі көрініп тұрады: екі жағында масть таңбасы, ортасында жазу. Жазу өзгеріп отырады: Козырь, Царь, Троп немесе Троп 7 — қазір не жарияланғанына қарай.

Козырь кімде болады#

Жаттығуда («Тренировка») бірінші партияда козырь әрқашан сенде. Әрі қарай козырь әрқашан алдыңғы партияны ұтқан командада болады, ал команда ішінде былай ауысады:

Ойын барысы#

• Партиядағы бірінші қолды держатель козыря бастайды. Әрі қарай әр қолды алдыңғы қолды алған ойыншы бастайды.
• Қолды бастаған ойыншы кез келген картаны салады (козырьмен бастау туралы — төменде). Оның масті бастаушы масть болады.
• Қалғандары бастаушы масть болса, сол мастьпен жүруге міндетті. Жүруге болмайтын карталар сенің жүрісіңде күңгірттеніп тұрады.
• Бастаушы масть болмаса, кез келген картаны салуға болады: козырьді немесе басқа мастьтің картасын тастауға. Козырьмен ұру міндетті емес, үлкен картамен жабу да міндетті емес.
• Қолды ең үлкен козырь алады. Козырь болмаса — бастаушы мастьтің ең үлкен картасы.
• Бір команда 7 қол алған бойда партия аяқталады, ал қалған карталар ойналмайды. Ерекшелік — бавян, онда 13 қолға дейін ойнайды.

БакытНапарник

ТимурСоперник

ЭрланСоперник

АзаматТы

♥Козырь♥

ОНИ0МЫ0

1. Сен бірінші жүресің — пики королін саласың. Пики — бастаушы масть.
2. Жүріс сағат тіліне қарсы жүреді. Оң жақтағы қарсылас пики салуға міндетті — пики тоғыздығын салады.
3. Серіктесте пики жоқ. Ол кез келген картаны сала алады — және козырьмен ұрады: черви бестігі.
4. Сол жақтағы қарсылас пики тузын салады: бұл ең үлкен пики, бірақ козырь козырь емес кез келген картадан үлкен.
5. Қолды серіктес алады: оның черви бестігі — үстелдегі жалғыз козырь.
6. Қол сенің командаңа кетеді, ал келесі қолды серіктес бастайды.

Козырьмен бастау: царь және троп#

Қолды козырьмен жай ғана бастауға болмайды. Козырьмен бастағанда ойыншы командасы әрі қарай қалай жүретінін жариялайды: царь немесе троп. Бірінші карта етіп козырь салғанда ойын таңдау терезесін көрсетеді (таңдау болмайтын жағдайлар — төменде).

Царь#

Царь — козырьмен бір рет бастау. Келесі қолда командаң козырь емес картамен бастауы керек. Осыдан кейін шектеу алынады.

• Царь жарияланған қолды қарсыластар алса, царь жай ғана алынады.
• Бастауы тиіс ойыншының қолында тек козырь болса, тыйым оған әрекет етпейді: басқа карта бәрібір жоқ.

Троп#

Троп — козырьмен қатарынан үш рет бастау міндеттемесі. Троп жарияланған қол — үшеуінің біріншісі.

• Командаң қол алып тұрғанша, козырьмен бастауға сол қолды алған ойыншы міндетті.
• Қолды қарсылас алса, троп толығымен алынады.
• Қолды командаңның ойыншысы алса, бірақ оның козырі болмаса, троп та толығымен алынады.
• Козырьмен үш бастау ойналып болғанда, басқа мастьтер болса, сен де, серіктесің де козырьмен бастай алмайсыңдар — екеуіңнің біреуің козырь емес картамен бастамайынша.

БакытНапарник

ТимурСоперник

ЭрланСоперник

АзаматТы

♠Козырь♠

ОНИ0МЫ0

ТРОП

1. Козырь — пики. Сен пики тузымен бастап, троп жариялайсың — бұл козырьмен үш бастаудың біріншісі.
2. Қалғандары кезекпен жүреді. Сол жақтағы қарсыласта пики жоқ — ол бубна тастайды.
3. Сенің тузың бәрінен үлкен — қол сенікі.
4. Троптың екінші бастауы: сен тағы козырьмен бастайсың — пики екілігімен.
5. Серіктес қолды пики королімен алады.
6. Енді серіктес бастайды. Троп тек екі рет ойналды, сондықтан ол козырьмен жалғастыруға міндетті — пики үштігімен.
7. Сен қолды пики дамасымен аласың. Козырьмен үш бастау артта — троп орындалды.
8. Енді командаңа козырьмен бастауға болмайды, екеуіңнің біреуің басқа мастьпен бастамайынша. Сен черви королімен бастайсың.

Таңдау болмайтын жағдайлар#

• Бастайтын картаны қоса есептегенде, сенде үштен аз козырь болса, терезесіз автоматты түрде царь жарияланады.
• Командаңда 5 немесе одан көп қол болса, тек царь ғана мүмкін. Ерекшелік — бавянға барған команда: ол троп та жариялай алады.
• Қолыңда тек козырь болса, ештеңе жариялаудың қажеті жоқ: терезесіз козырьмен бастайсың.
• Царь мен троп қарсыластарға әрекет етпейді: шектеулер тек жариялаған командаға қатысты.

Троп до конца#

Бұл — ойындағы ең батыл жариялау («троп до конца» — соңына дейін троп). Терезеде үшінші Троп до конца түймесі үш шарт бірден орындалса шығады:

• бұл — партияның бірінші бастауы, ал оны тек держатель козыря жасайды;
• бастайтын картаны қоса есептегенде, сенде 7 немесе одан көп козырь бар;
• троп жариялауға ештеңе кедергі болмайды.

Троп до конца қарапайым троп сияқты жұмыс істейді, тек козырьмен бастау үш емес, жеті рет: командаң алғашқы 7 қолды тек козырьмен бастап алуға міндеттенеді. Белгіде Троп 7 жанып тұрады.

• Бұзылу: қарсыластар кем дегенде бір қол алды немесе қолды командаңның козырі қалмаған ойыншысы алды. Партия «ТРОП СОРВАН» жазуымен бірден аяқталады, ал қарсыластар 1 жеңіс алады.
• Сәттілік: барлық 7 қолды алдыңдар, есеп 7:0. Бұл корт, және әрі қарай кез келген корттан кейінгідей командаға бавянға баруды ұсынады.

Перераздача#

Держательге өте әлсіз карталар келсе, ол қайта таратуды сұрай алады (перераздача — қайта тарату). Перераздать түймесі тек мына жағдайда шығады:

• сен — держательсің, козырь таңдалып қойған және барлық 13 карта қолда;
• бірінші бастау әлі жасалмаған;
• қолда бірде-бір суретті карта жоқ — валет те, дама да, король де. Туздар суретті карта болып саналмайды: туздармен қайта таратуға болады.

Басқаннан кейін бәріне бірнеше секундқа «ПЕРЕРАЗДАЧА» жазуы және держательдің барлық 13 картасы көрсетіледі. Сосын карталар қайта таратылады: держатель сол, ол козырьді қайта таңдайды, ал партия мен матч есебі өзгермейді. Перераздача санына шектеу жоқ, бірақ шарт әр жолы қайта тексеріледі.

БакытНапарник

ТимурСоперник

ЭрланСоперник

АзаматТы

♣Козырь♣

ОНИ0МЫ0

ПЕРЕРАЗДАТЬ

ПЕРЕРАЗДАЧА

1. Саған 13 карта келді, козырь таңдалып қойған. Қолыңа қара: екі туз бар, бірақ бірде-бір валет, дама немесе король жоқ.
2. Суретті карта жоқ — демек, перераздача сұрауға болады. Туздар суретті карта болып саналмайды.
3. «Перераздать» түймесі шықты.
4. Соны бас.
5. Бәрі «ПЕРЕРАЗДАЧА» жазуын және сенің карталарыңды көреді.
6. Карталар қайта таратылады: держатель сол, ол козырьді қайта таңдайды, есеп өзгермейді.

Партияның соңы#

Партияны 7 қолды бірінші алған команда ұтады. Ол матчта қанша жеңіс алатыны партияның қалай аяқталғанына байланысты:

Барлық мысалдарымен толығырақ — «Ұпайлар мен нәтижелер» және «Корт және бавян» бөлімдерінде.

Матч#

• Жаттығуда және бөлмелерде матч 7 жеңіске дейін жүреді, рейтингтік ойында — 3 жеңіске дейін.
• Тең ойын болмайды: партия үшін жеңісті тек бір команда алады.
• Командалардың бірі керекті жеңіс санын жинаған бойда матч аяқталады. Сондықтан ат-корт (7 жеңіс) матчты бірден ұтады, ал корт (5 жеңіс) — рейтингтік матчты.
• Бөлмеде көрермендер болса, матч аяқталмайды. Команда 2 жеңіс жинаған сайын көрермендер жеңілгендермен орын ауыстырады, ал есеп қайтадан басталады. Толығырақ — «Онлайн және бөлмелер» бөлімінде.

Жүріс уақыты#

Уақыт тек онлайн ойында шектелген. Жаттығуда қанша болса да ойлануға болады.

• Жүріс — 10 секунд. Үлгермесең, уақыт қордан — бүкіл партияға 20 секунд алынады; бұл кезде жолақ қызыл болады. Қор әр партияның басында, оның ішінде перераздачадан кейін де, қайта толады.
• Козырь таңдау — 30 секунд.
• Бавян туралы шешім — 30 секунд.
• Уақыт пен қор таусылса, сенің орныңа бот жүреді, ал сені «Отсутствует» деп белгілейді. Бұл нені білдіретіні және не басу керегі — «Көмек» бөлімінде.

Жаттығу және боттар#

Жаттығуда сен үш ботпен ойнайсың: қарама-қарсыда серіктес және екі қарсылас. Күрделілік деңгейі мәзірде таңдалады, әдепкі бойынша «Лёгкий» (жеңіл) деңгейі тұрады. Ойын кезінде деңгейді ауыстырсаң, матч қайтадан басталады.

Онлайн ойындарда жаттығуда қандай деңгей тұрса да, барлық боттар «Сложный» деңгейінде ойнайды.

Ойын ережелерінде жоқ нәзік тұстар#

1. Корт пен бавян бірге шешіледі. 7:0 есебінде алдымен бавянға дауыс береді, және тек бас тартқаннан кейін ғана корт немесе ат-корт есептеледі.
2. Қарапайым жеңіс әрқашан 1 жеңіс береді, жеңілгендер қанша қол алса да — біреу ме, алтау ма.
3. Козырь етіп кез келгенін таңдауға болады, тіпті алғашқы бес картаның арасында жоқ мастьті де.
4. «13» таңдалғанда 13-ші картаны бәрі көреді: оны үстелдің ортасында бетін ашып көрсетеді.
5. Үлкен картамен жабу міндетті емес. Сол мастьтің кіші картасын салып, козырь болса да, козырьмен ұрмауға болады.
6. Царь қолды алған ойыншыға «өтеді». Царьден кейін қолды серіктес алса, козырь емес картамен енді ол бастайды.
7. Ойналып біткен троп команданың екі ойыншысына да козырьмен бастауға тыйым салады, олардың біреуі басқа мастьпен бастамайынша.
8. Троп до конца жариялай алатын тек держатель козыря, өйткені партияның бірінші бастауын тек ол жасайды.
9. Перераздача шектелмеген, ал туздар суретті карта болып саналмайды.
10. Боттар ешқашан перераздача сұрамайды.
11. Перераздача кезінде держательдің қолын бәрі көреді — осылайша әркім суретті карталардың шынымен болмағанын көреді.

Ойын ережелеріндегі кеңестер#

KORT ережелерінде үлкен карталардың қаншалықты жиі қол әкелетіні есептелген:

• Кез келген мастьтің тузы шамамен 97% жағдайда қол алады. Қарсыластарда бұл масть таусылмайынша, тузбен ойнаған дұрыс.
• Король — шамамен 81%, егер оны туз ұрмаса. Туз шықпайынша, корольді сақтаған дұрыс.
• Дама — тек шамамен 45%. Туз бен король ойналғанша күткен дұрыс.
• Әр мастьте барлығы 13 карта. Сенде олар 4 немесе одан көп болса, бұл мастьтің саған басқаларға қарағанда көбірек тиген болуы ықтимал. Ал бұл козырь болса — ол артықшылық береді.